توضیحات
دمپر ترکیب دود و آتش هر دو وظیفه دمپر آتش و دود را انجام میدهند. طرحها و طراحیهای ساختمانها که اغلب پارتیشنهای و حائلهای با کلاس دود و آتش را با هم ترکیب میکنند، نیازمند نصب هر دو دمپر آتش و دود در یک محل یکسان میباشند. دمپرهای ترکیب دود و آتش میبایست تحت استاندارد UL555 بهعنوان یک دمپر آتش و UL555S بهعنوان یک دمپر دود مورد تأیید واقع شوند. ملاحظاتی که در بالا برای هر دو نوع این دمپرها ذکر شد، میبایست در انتخاب و کارکرد دمپرهای ترکیب دود و آتش مدنظر قرار گیرد.
استانداردهای دمپرهای آتش و دود:
- استاندارد UL555
اولین نسخه از استانداردهای UL برای ایمنی در زمینه دمپرهای آتش (UL555) در سال 1968 انتشار یافت. در سال 1983 موسسه UL یک استاندارد جدید برای ایمنی در دمپرهای دود (UL555s) را نیز منتشر کرد. دمپرهای آتش برای استفاده در مناطقی که کانالها و دریچه توزیع هوا وارد دیوار یا پارتیشن میشوند (دارای Opening هستند) در بازشوهای انتقال هوا در پارتیشنها، و بخشهایی که کانالهای تهویه مطبوع با توجه به استاندارد nfpa90a در کف نصب شدهاند، مورد استفاده قرار میگیرند. دمپرهای آتش برای استفاده از شرایط زیر مناسباند.
1) سیستم استاتیک- برای سیستمهای HVAC که بهطور اتوماتیک در موقع وقوع آتش (shut down) خاموش میشوند.
2) سیستم دینامیک- برای سیستمهای HVAC که در هنگام وقوع آتش همچنان فعال هستند.
3) ترکیب دمپر آتش و دود- برای موقعیتهایی در سیستم HVAC که دمپرهای آتش و دود در یک محل خاص بهطور همزمان نیاز باشد.
- استاندارد UL555s
دمپرهای دود کلاس UL طبق استاندارد UL555S مربوط به دمپرهای دود آزمایش (تست) میشوند و همواره دارای برچسب UL مناسب هستند. هنگام استفاده از یک دمپر دود با استاندارد UL میبایست مشخص شود که کدامیک از کلاسهای (Rating) زیر موردنیاز میباشد:
- نشتی: کلاس I (کمترین نشتی)، کلاس II و کلاس III (بیشترین نشتی). در کد ساختمانی بینالمللی (2012 International Building Code)، قسمت 717.3.2 میبایست نشتی از کلاس II فراتر نرود. کلاس نشتی I در مواقعی که بیشترین میزان ایمنی موردنیاز میباشد، توصیه میشود.
- بالا رفتن دما: 250 یا 350 درجه فارنهایت (121 یا 177 درجه سانتیگراد)؛ این دمایی است که میبایست در آن عملگر، دمپر را به کار بیاندازد؛ همچنین آزمایش نشتی نیز در این دما انجام میشود. معمولاً برای بیشترین میزان ایمنی، دمای 350 درجه فارنهایت (177 درجه سانتیگراد) انتخاب میشود.
- سرعت و فشار: UL555S الزام میکند که هر دمپر دود با عملگر نصب شده روی آن، میبایست در برابر اختلاف فشار معینی (اینچ آب) در حالت باز کار کنند و در مقابل سرعت معینی از جریان هوا بسته شوند (فوت بر دقیقه). دمپرها میبایست متناسب با فشارها و سرعتهایی که در حالت واقعی با آن مواجه میشوند، انتخاب گردند؛ به طوریکه حداقل فشار 4 اینچ آب و حداقل سرعت 200 فوت بر دقیقه (1/2 متر بر ثانیه) باشد.
- لازم به ذکر است کاربرد ترمینال توزیع هوا و دمپر دود و آتش بسیار متفاوت است.
الزامات و ردهبندی دمپرهای دود و آتش
برای دستیابی به الزامات UL555 دمپرها تحت تستهای زیر قرار میگیرند:
- تست استقامت در برابر آتش و تست hose stream
- تست cycling
- تست پاشش نمک
- تست بسته شدن دینامیکی (برای دمپرهای آتش در سیستم استاتیک لازم نیست)
- تست اثر داکت (duct impact test)
تست بسته شدن دینامیکی توانایی دمپرها را برای بسته شدن در برابر جریان هوای گرم و بسته ماندن آن را در مقابل یک فشار در شرایط بسته بودن دمپر دود و آتش ارزیابی میکند. درنتیجه کلاسبندی فشار و جریان برای دمپر به دست میآید.
تست توسط هوای گرم
دمای هوای گذری از دمپر باید تا رسیدن به دمای پاسخ یک فیوز حرارتی و بسته شدن دمپر بالا برود. این تست، وضعیت عملکرد دمپر را در شرایطی بسیار شبیه شرایط واقعی شبیهسازی میکند.
- نرخ جریان حداقل و ردهبندی فشار
برای دمپرهای دینامیک، حداقل نرخ جریان قابلقبول 200 fpm و فشار ردهبندی 4 اینچ آب است. ردهبندی نرخ جریان با حداقل 200 fpm شروع و با 1000 fpm زیادتر (4000،3000) میشود. ردهبندی فشاری با 4 اینچ که شروع و باید با 2 inwg افزایش (8in…6in) افزایش یابد.
- فاکتور ایمنی
برای رسیدن به یک ردهبندی در یک نرخ جریان، یک دمپر باید در دو نرخ جریان واقعی و حداقل 400fpm بالاتر از ردهبندی موردنظر عمل کند. برای رسیدن به یک ردهبندی فشاری، یک دمپر باید با یک فشار واقعی بر میزان حداقل 5% اینچ آب بالاتر از میزان عنوانشده در ردهبندی بسته باقی بماند. بهطور مثال برای رسیدن به ردهبندی بسته شدن دینامیکی در 200 fpm و 4 inwg دمپر باید در مقابل نرخ جریانی به میزان حداقل 2400 fpm و فشار حداقل 4.5 inwg عمل کند.